У 1361 г. у Кіеве княжыў яшчэ татарскі спадручнік князь Фёдар. Наступнага году, разбіўшы татараў каля Сініх Водаў, вялікі князь літоўскі Альгерд Гедымінавіч вызваліў Кіеўшчыну ад татараў і далучыў да сваёй дзяржавы: "И оттоли от Подоля изгна власть татарскую сей Олгерд и инные руские державы во свою власть прият, и Киев под Федором князем взят, и посади в нем Володымера, сына своего; и поча над сими владети, им-же отци его дань даяху". Канчаткова Мазырская i Брагiнская воласцi Кiеўскага княства былі далучаны да Вялікага Княства Літоўскага ў 1350-1360-я гг. Летапісны "Спiс рускіх гарадоў далёкіх і блізкіх" канца XIV ст. упамiнае Мазыр сярод кiеўскiх гарадоў, гэта значыць, што ён захоўваў ранейшую адміністрацыйна-тэрытарыяльную прыналежнасць.

У першай чвэрцi XIII ст. апрача палавецкiх набегаў на Русь (у летапiсах налiчваецца iх каля 37) значна ўзмацнiлiся сутычкi са шматлiкiмi ваяўнiчымi лiтоўскiмi плямёнамi. Так, у 1205 г. лiтоўцы напалi на сваiх усходнiх суседзяў i рабавалi цэрквы i манастыры. Северскiя князi Алегавiчы наладзiлi пагоню i разбiлi iх каля Мазыра. Вынiкам пагонi стала таксама тое, што Алегавiчы атрымалi ва ўдзел гарады Мазыр, Слуцк, iншыя вобласцi. Але ў пачатку 1230-х гг. Мазыр, верагодна, быў вернуты ў склад Кiеўскага княства.

Уявіць жыццё тагачасных палешукоў дапамагае найстаражытны пiсьмовы збор грамадзянскiх статутаў, вядомы над назвай "Правда Роськая", аўтарства якога прыпісваецца вялікаму кіеўскаму князю Яраславу Мудраму (1019-1054). Гэты закон вызначае аднолькавую плату за забойства чалавека незалежна ад сацыяльнага становiшча ў памеры 40 грыўнаў на карысць сваякоў забiтага i гаворыць аб праве на кроўную помсту; згадвае яшчэ пра рэшткі народнага суда ("извод пред 12 человека"), пра з'яўленне ў той час ва ўсходнiх славян прыватнай уласнасцi. "Ізвод", дарэчы, - гэта пошук ці крымінальны вышук злачынцы. Напрыклад, "если кто будет избит до крови или синяков, то [для получения вознаграждения] ему не надо представлять свидетеля; если на нем не будет явных знаков избиения, то он должен представить свидетеля, а если не может - делу конец; если же он не может за себя отомстить [обидчику], то получает за обиду 3 гривны и плату лекарю".

У зборніку апавяданняў "Кiева-Пячэрскi пацярык" (1105 г.) прыведзена ўстаноўчая грамата епіскапскай кафедры ў Тураве, нібыта дадзеная ад iмя кiеўскага князя Уладзiмiра ў 1005 г., з пералiкам "гарадоў i пагостаў", што ўвайшлі ў склад гэтай епiскапiі. Гэта паклала пачатак шырокаму распаўсюджванню хрысцiянства сярод палешукоў. Святароў напачатку было мала, і таму насельніцтва, асабліва жыхары сельскіх паселішчаў, яшчэ доўгі час успрымалі хрысціянскую веру вонкава і павярхоўна, а магчыма, і варожа. Як сведчаць археалагічныя даследаванні, язычніцтва панавала сярод палешукоў амаль да канца XIII ст. У тураўцаў існавала паданне пра старажытны каменны крыж, які прыплыў сюды па рацэ. Калі жыхары хацелі яго спыніць, то рака пакрылася крывёю. У. З. Завітневіч бачыў у гэтым намёк на распаўсюджванне хрысціянства агнём і мячом. Знішчыць язычнiцтва канчаткова, зразумела, было немагчыма, пэўныя элементы яго існуюць і цяпер. Больш за тое, хрысцiянства ўспрыняло i зрабiла сваiмi шмат формаў язычнiцкіх культаў і напоўнiла iх новым зместам.

Паводле летапісных звестак, у 882 г. наўгародскi князь Алег пайшоў з дружынаю ў паход на Кіеў, забiў мясцовых князёў Аскольда i Дзiра і сам стаў там княжыць. Забітыя, мажліва, былi баярамi Рурыка, якія самі ўчынялi паходы на драўлян і полацкiх крывiчоў.

Што да этнiчнага складу жыхароў Палесся, то, згодна з археалагічнымi даследаваннямi і старажытнымi пісьмовымi звесткамi, у VI-IX стст. на Валыні і ў Пабужжы склаўся старажытны Дулебскі саюз славянскіх плямёнаў. У першай палове VII ст. дулебы вялi вайну з аварскiмi плямёнамi і пасля аднаго з цяжкiх нашэсцяў іх саюз распаўся; частка дулебаў цi iншых славянскiх плямёнаў прыкладна на мяжы VIII-IX стст. перасялiлася на поўнач ад р. Прыпяць. Даследчыкі лічаць, што з дулебаў выйшлі чатыры племянныя групоўкі - валыняне, драўляне, паляне і дрыгавічы, якія, паводле звестак пазнейшых рускіх летапісаў, аб'ядналіся ў палітычныя саюзы - "княжанні". Межы іх рассялення археолагі вызначаюць па рэштках пахавальнай абраднасці ў курганных могільніках.

Шмат пададзеных ніжэй старажытных стаянак, паселішчаў, курганоў, іншых помнікаў абследавана толькі звонку, і іх поўнае навуковае вывучэнне яшчэ наперадзе. Але час і людзi нелітасцівыя да іх. З кожным зруйнаваным помнікам мы губляем старонкі сваёй гісторыі і духоўную повязь з продкамі.

Пошукі постзарубінецкіх помнікаў у парэччы Убарці пакуль не далі істотных вынікаў. Магчыма, што нейкі час Палессе не было заселенае. Таму даволі цьмянаю застаецца пачатковая гісторыя славянства, помнікі якога з'явіліся тут толькі ў V ст. нашага часу. Да карчацкага варыянта (паводле назвы с. Карчак пад Жытомiрам) пражскай культуры, славянская прыналежнасць якой не выклікае сумненняў у даследчыкаў, адносяцца плямёны, якiя ў VI-VII стст. жылi па паўднёвых прытоках Прыпяцi. Першае такое раннеславянскае селішча даследавана на левым беразе Прыпяці на заходняй ускраіне Петрыкава. Тут выяўлены тры чатырохкутныя ў плане жытлы, паглыбленыя ў мацярык. У адным з іх знойдзена печ, складзеная з плітаў балотнай руды.

Асваенне спосабаў атрымання жалеза стала адным з паваротных пунктаў у развіцці дагістарычных людзей. Жалезны век, пачатак якога на Палессі датуецца VIII-VII стст. да н. э., ахопліваў перыяд да V ст. нашага часу. З жалеза пачалі вырабляць прылады працы і зброю такой трываласці і вастрыні, якіх нельга было зрабіць з каменю ці бронзы. Гэтае дасягненне паскорыла прагрэс ва ўсіх сферах чалавечай дзейнасці. Пашырэнню металургіі спрыяла таксама даступнасць сыравіны.